Page 52 - Demo
P. 52
4Toka dhe hap%u00ebsira50Sfid%u00ebLexo me kujdes faqen e internetit m%u00eb posht%u00eb.Shkenc%u00ebtar%u00ebt vazhdojn%u00eb t%u00eb b%u00ebjn%u00eb zbulime t%u00eb reja p%u00ebr h%u00ebnat e Jupiterit, k%u00ebshtu q%u00eb numri i h%u00ebnave mund t%u00eb ndryshoj%u00eb me koh%u00ebn. Sipas t%u00eb dh%u00ebnave m%u00eb t%u00eb fundit t%u00eb Unionit Nd%u00ebrkomb%u00ebtar Astronomik, sot jan%u00eb t%u00eb njohura e t%u00eb konfirmuara 95 h%u00ebna q%u00eb rrotullohen rreth Jupiterit.Krahasoni planet%u00ebt Tok%u00eb, Mars dhe JupiterMarsi ndodhet 240 milion kilometra larg Diellit, nd%u00ebrsa Toka %u00ebsht%u00eb 150 milion kilometra larg. Marsi shpesh quhet %u201cplaneti i kuq%u201d, sepse gur%u00ebt e tij kan%u00eb hekur dhe duket i kuq. Atmosfera e Marsit ka kryesisht dioksid karboni. Gjat%u00eb dimrit, temperaturat bien deri n%u00eb %u2013125%u00b0C, nd%u00ebrsa n%u00eb disa vende t%u00eb Tok%u00ebs ato bien deri n%u00eb %u201350%u00b0C.Marsi ka dy h%u00ebna, Fobos dhe Deimos.Ai b%u00ebn nj%u00eb rrotullim t%u00eb plot%u00eb rreth boshtit t%u00eb tij p%u00ebr 25 or%u00eb dhe p%u00ebrfundon nj%u00eb rrotullim t%u00eb plot%u00eb rreth Diellit p%u00ebr 687 dit%u00eb.Anijet kozmike q%u00eb kan%u00eb shkuar n%u00eb Mars tregojn%u00eb se sip%u00ebrfaqja e tij %u00ebsht%u00eb me shk%u00ebmbinj, ka stuhi pluhuri dhe nuk ka jet%u00eb.Jupiteri %u00ebsht%u00eb kryesisht i b%u00ebr%u00eb nga gazra, si hidrogjeni dhe heliumi, prandaj quhet gjiganti gazor. Temperatura aty %u00ebsht%u00eb rreth %u2013153%u00b0C. Jupiteri ndodhet 800 milion kilometra larg Diellit. Atij i duhen 12 vjet t%u00eb Tok%u00ebs p%u00ebr t%u00eb b%u00ebr%u00eb nj%u00eb orbit%u00eb rreth Diellit dhe b%u00ebn nj%u00eb rrotullim t%u00eb plot%u00eb rreth boshtit t%u00eb tij p%u00ebr 10 or%u00eb.Jupiteri ka 79 h%u00ebna t%u00eb njohura. Kat%u00ebr prej tyre jan%u00eb t%u00eb m%u00ebdha dhe mund t%u00eb shihen nga Toka me teleskop. Nj%u00eb h%u00ebn%u00eb e Jupiterit, Io, %u00ebsht%u00eb af%u00ebrsisht e nj%u00ebjt%u00eb me H%u00ebn%u00ebn ton%u00eb. Nj%u00eb tjet%u00ebr h%u00ebn%u00eb, Ganimedi, %u00ebsht%u00eb h%u00ebna m%u00eb e madhe n%u00eb sistemin diellor dhe madje m%u00eb e madhe se M%u00ebrkuri.Anija kozmike Juno po rrotullohet rreth Jupiterit dhe d%u00ebrgon fotografi t%u00eb bukura t%u00eb gazrave q%u00eb l%u00ebvizin, fotografi q%u00eb sh%u00ebrbejn%u00eb p%u00eb studime t%u00eb shkenc%u00ebtar%u00ebve n%u00eb Tok%u00eb.
